Bij psychiatrie komt er zo’n beeld in je hoofd van mensen in een dwangbuis in het ergste geval. In elk geval denk je aan volwassen mensen, die door wat ze in hun leven hebben meegemaakt ontspoort zijn. Zij kunnen opgenomen worden in een kliniek of zij kunnen thuis onder medicatie staan.

Je denkt dan zeker niet aan kinderen, die aan het begin van hun ontwikkeling staan, aan het begin van hun leven. Is psychiatrie eigenlijk wel een wetenschap? Of is het etiketten plakken en in hokjes plaatsen en daar medicijnen bij voorschrijven, wat flink winstgevend is. En de mens is en blijft er afhankelijk van.

Maar om bij kinderen al te beginnen met afhankelijk makende medicijnen te beginnen, die ook nog eens veel bijwerkingen hebben. En ja toch staan kinderen al aan het een en ander bloot en hebben ze of krijgen ze een stempeltje mee. ADHD of ADD zijn aanduidingen voor de “afwijking” waarmee ze kinderen in een hokje stoppen. Voor deze kinderen en hun ouders wordt vaak niet gekeken naar passende hulp of informatie Er zou gekeken kunnen worden naar de onderliggende problemen of oorzaken, die hier ten grondslag kan zijn. Nee er wordt naar een makkelijkere oplossing gegrepen medicijnen. Vaak vallen die onder de psychostimulantium Methylfenidaat en daar moet niet licht over gedacht worden.  Aangezien er in het verloop van de ADHD-toename geen trendbreuk is waar te nemen, lijkt het aannemelijk dat ook in de naaste toekomst een toenemend aantal kinderen risico loopt door het gebrek aan een juiste behandeling van de symptomen.

De vraag of ADHD en ADD werkelijk bestaande ziekten zijn, wordt steeds vaker gesteld. Dr. Allen Frances, leider van de taskforce die de huidige versie van het psychiatrisch handboek DSM-IV tot stand bracht, spreekt van een “ (…) huge, unintended false“epidemic” of ADD, as a result of an incorrect diagnostic description which in turn causes the“capture [of] many “patients” who might have been far better off never entering the mental health system.” Een recent onderzoek van Michigan State University leert dat een miljoen kinderen waarschijnlijk onterecht deze diagnose kregen, simpelweg omdat ze jong waren, de jongsten van de klas of het dromerige type. En waarom zou een kind niet gewoon druk kunnen zijn? Hoort bewegen en gek doen dan niet gewoon bij een kind? Krijgt een kind tegenwoordig nog wel voldoende kans op bewegen? Overdag in het keurslijf van de school en thuis achter een game console. En niet te druk doen anders stoot je misschien iets kostbaars om. Regel, regels en nog eens regels waar ze zich aan moeten houden.

Er is weinig onderzoek gedaan op de naar de oorzaak. er wordt snel ingegaan op de misleidende invloed van marketingcampagnes van de farmaceutische bedrijven. De oorzaken van de “psychische “storing zijn onvoldoende in kaart gebracht en daardoor wordt de onderliggende oorzaak genegeerd of aan de kant geschoven. Het is ook sterk de vraag of sturende instanties onderzoeksresultaten laten meewegen, die vraagtekens zetten bij de (vermeende) positieve effecten van medicatie op leren en gedrag. Er wordt gewoon van uit gegaan dat er een storing is, die moet in kaart gebracht worden en behandeld.

ADHD diagnose en het gebruik van psychostimulantia Westelijke landen worden geconfronteerd met verschijnselen en ziekten die te maken hebben met onder andere life style, voedingsgewoonten en gebrek aan lichaamsbeweging. Een al jarenlang stijgend aantal kinderen krijgt de ADHD diagnose. Zij krijgen vaak niet de behandeling die nodig is, maar hen worden amfetamine-achtige middelen voorgeschreven met het doel om hun problemen handelbaar te houden, zonder dat de route naar een goede oplossing wordt aangeboden. In Nederland gaat het vooral om de methylfenidaat bevattende middelen Ritalin, Concerta en Medikinet. Waar de medische wereld omgaat met ziekten, wordt in de psychiatrie het begrip stoornis gehanteerd, waarbij groepen symptomen als stoornis worden aangeduid. Symptomen van ADHD, tegenwoordig waarschijnlijk de meest bekende gedragsstoornis zoals die wordt aangegeven in het psychiatrisch handboek DSM-IV, zijn:

https://www.smartease.nl/wp-content/uploads/2016/11/jongen-op-school-720x380.jpg

  • Geen aandacht voor details.
  • Beweegt onrustig met handen of voeten.
  • Moeite de aandacht vast te houden.
  • Staat vaak op in de klas
  • Lijkt niet te luisteren.
  • Lijkt niet te luisteren.
  • Rent vaak rond of klimt.
  • Maakt taken/karweitjes niet af.
  • Heeft moeite met rustig spelen.
  • Kan taken niet organiseren.
  • Is vaak in de weer.
  • Vermijdt langdurige mentale inspanning.
  • Praat aan een stuk door.
  • Raakt dingen vaak kwijt.
  • Gooit antwoorden eruit.
  • Raakt afgeleid door uitwendige prikkels.
  • Kan niet op de beurt wachten.
  • Vergeetachtig.
  • Stoort of onderbreekt anderen.
  • Rent vaak rond of klimt.
  • Maakt taken/karweitjes niet

Deze symptomen komen overeen met normaal kindergedrag en de kans dat een kind een ADHD label krijgt opgeplakt, is dan ook groot. Er zijn ook omstandigheden die dit “labelen” van kinderen in de hand werken. Een belangrijk punt is dat er geld verbonden is met het ADHD label, zoals de Leerling Gebonden Financiering (“Rugzakje”) en de medicinale oplossing die via de zorgverzekering wordt vergoed. In Nederland zou momenteel 3% à 5% van de kinderen ADHD hebben, waarvan er ca. 100.000 medicatie gebruiken (leeftijd tussen 0 en 19 jaar, peildatum eind 2009), vooral psychostimulantia.

Het aantal kinderen dat dit etiquette krijgt opgeplakt is stijgend. Het medicijn gebruikt is hiermee ook toegenomen. Het klinkt zo simpel: “Mijn kind heeft ADHD en slikt een pilletje”. weet wat je kind slikt Strattera is zo’n medicijn. De bijwerkingen voor kinderen zijn niet uit te vlakken. Stichting NCRM heeft via de rechter en de Wet Openbaarheid Bestuur de risico’s van dit medicijn naar boven gekregen.

Dr. Allen Frances, voorzitter van de taskforce die de huidige versie van de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-IV) tot stand bracht, stelde:

“I learned from painful experience how small changes in the definition of mental disorders can create huge, unintended consequences. Our panel tried hard to be conservative and careful, but inadvertently contributed to three false ‘epidemics’ –attention deficit disorder, autism and childhood bipolar disorder. Clearly, our net was cast too wide and captured many ‘patients’ who might have been far better off never entering the mental health system.”

Het etiquette is snel geplakt. De vragenlijsten worden vaak door ouders ingevuld. Miljoenen kinderen krijgen een verkeerde diagnose hierdoor. En gestimuleerd door de farmaceutische industrie kan er snel naar pillen gegrepen worden.

Psycholoog drs. Laura Batstra haalde in 2010 de nationale media door haar baan bij jeugdkliniek Accare op te zeggen. Eerder verklaarde ze: “Medicatie is in het centrum waar ik nu nog werk in alle gevallen het eerste advies in de behandeling van ADHD. Pas als dat onvoldoende helpt, wordt oudertraining aangeboden. Mijn probleem met medicatie –los van het niet onbelangrijke feit dat we nog niet weten of deze middelen op lange termijn onschadelijk zijn –is dat niemand iets leert van het onderdrukken van symptomen.” Batstra is inmiddels werkzaam aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Het Trimbos instituut stelt in haar multidisciplinaire richtlijn ADHD bij kinderen en jeugdigen: “In het kader van de behandeling van ADHD zijn diverse farmaceutica onderzocht. Echter tot nu toe is geen enkel geneesmiddel genezend gebleken”. Volgens Dr. Sjef Teuns, eerste kinder psychoanalyticus van Nederland en emeritus hoogleraar in de psychiatrie: “Middelen als Ritalin, Concerta, Strattera en Medikinet zijn harddrugs. Zulke medicijnen zouden niet aan kinderen moeten worden gegeven. In 2009 tijdens het opnieuw goedkeuren van de handelsvergunning van Methylfenidaat werd door de European Medicines Agency (EMA)verklaard dat Methylfenidaat pas mag worden gebruikt indien andere, niet-medicamenteuze, maatregelen onvoldoende zijn gebleken. In dat rapport wordt melding gemaakt van alle bijwerkingen en risico’s, waaronder agressie, gewelddadig gedrag, psychose, manie, prikkelbaarheid en suïcidaliteit. Het rapport adviseert om kinderen jonger dan 6 jaar en volwassenen boven 18 jaar geen Ritalin dergelijke stimulant geven. Dit voorbehoud staat inmiddels in sommige bijsluiters, wat een klein stapje in de goede richting is. Er bestaat een lange reeks van oorzaken bij ADHD-gedrag die bij de standaardbehandeling te weinig, of niet, ter sprake wordt gebracht: onontdekt alcohol-en drugsgebruik, problemen met de leerstof op school, gepest worden, scheidende ouders of problemen thuis, onontdekte lichamelijke kwalen, nutriënt arme voeding, andere bijzondere gevoeligheden die met voeding samenhangen, te weinig slaap, te weinig lichaamsbeweging, enzovoorts. De reden waarom bovenstaande oorzaken onderbelicht blijven en waarom medicatie als primaire oplossing wordt gestimuleerd in plaats van passende therapieën, ligt bij de theorie vorming over oorzaken van psychische stoornissen binnen de betreffende wetenschappen en bij de toegepaste marketing technieken van de betrokken farmaceutische bedrijven. Opinieleiders onder psychiaters ontvangen direct of indirect financiële middelen van de farmaceutische industrie waardoor ze kwetsbaar worden voor beïnvloeding.

Alternatieve aanpak zonder medicatie is een ondergeschoven kindje. Er is te weinig overheidssteun voor eerlijk onderzoek naar alternatieve, niet-medicinale therapieën. Psychostimulantia als therapie voor de ADHD diagnose blijkt in de praktijk een gemakkelijke en acceptabele oplossing voor de ouders. Helaas blijken alternatieve therapieën mede hierdoor onvoldoende aandacht te krijgen, zowel wat onderzoeksbudget betreft, als de verspreiding van kennis over het bestaan van dergelijke alternatieven die de oorzaak van de symptomen aanpakken. Deze situatie is niet alleen kenmerkend voor Nederland, maar komt in vele landen voor. Psycholoog Elliot Valenstein merkt daarover op dat mensen:“(..) are forced to depend on information that is really promotional material or at the very least, is information that is filtered and shaped by various interests groups. What physicians and the public are reading about drugs and What causes mental disorders is by no means a neutral reflection of all the information that is available.”29. Jarenlange beïnvloeding van theorievorming ten aanzien van de werking van de psyche en door farmaceutische bedrijven aangepaste informatievoorziening heeft ertoe geleid, dat zelfs medische specialisten zijn gaan geloven in statements zoals “er is geen therapie voor ADHD”, wat gemakkelijk leidt tot jarenlang pillen slikken.30Een Nederlands voorbeeld voor de schaarste aan onderzoeksbudget zou het onderzoek kunnen zijn van Drs. Lidy Pelsser naar het effect van een uitsluitingsdieet op kinderen met ADHD. Pelsser toonde aan datcirca70% van de kinderen die ADHD gediagnosticeerd waren significant vooruit gingen door aanpassing van het dieet.31Andere voedingsdeskundigen wijzen op verbanden tussen “junk food” en “fast food” en de effecten daarvan op zenuwstelsel en gedrag.32Medische omstandigheden kunnen aanleiding zijn tot ADHD-achtig gedrag, zoals gifstoffen, kwik-en loodvergiftiging. Een amendement op de Lead Poisoning Prevention Act, Illinois in de VS, zegt dat loodvergiftiging kan veroorzaken:“(…) leermoeilijkheden, spraakproblemen, moeilijkheden met concentratie en gedragsproblemen”. En ADHD-verschijnselen kunnen simpelweg ontstaan door een leerprobleem. Leerlingen die gepresenteerd lesmateriaal niet snel genoeg kunnen begrijpen en eigen maken, kunnen problemen krijgen om zich op schoolwerk te concentreren; zij kunnen geholpen worden door beter onderwijs.

Maatschappelijke gevolgen, voortvloeiend uit misbruik van DSM informatie en het promoten van psychostimulantia. Het gebruik van psychostimulantia, zoals Ritalin, als pepmiddel is populair onder jongeren. Dit amfetamine-achtige ADHD-medicijn wordt in toenemende mate als straatdrug gebruikt. Een ander gevolg van een veel te ruime interpretatie van de beschrijving van ADHD-verschijnselen in de DSM is om kinderen grootschalig te screenen op psychosociale problemen. Leerkrachten die door onderbezetting met grote klassen moeten werken, zijn sneller geneigd om naar het ADHD etiquette grijpen als een kind druk of dromerig is. Dr. Jan Derksen, hoogleraar klinische psychologie, Nijmegen: “Leerkrachten lijken gefixeerd te zijn op afwijkingen van kinderen. Ze willen dat daar iets mee gebeurt. Vaak zitten daar “rugzakjes ”aan vast, komt daar geld mee binnen. Het etiketteren wordt daarmee beloond. Dat is een dramatische ontwikkeling.” Het gevolg van deze ontwikkeling is dat er een grotere toestroom komt in het speciaal onderwijs. Verantwoordelijke instanties zouden verontrust moeten zijn door de verhalen van ouders, die melden dat zij, indien zij niet meewerken aan de medicinale behandeling van hun kind via school voor ADHD, voor het blok worden gezet om of hun kind te verwijderen van school of, via de Jeugdzorg, bedreigd worden uit de ouderlijke macht te worden gezet. Een uitzending van Zembla “De ADHD-hype” presenteerde hier voorbeelden van38. Tevens een punt van zorg is dat in 2010in Amsterdam een project is gestart om kinderen in groep 2te onderzoeken op psychosociale problemen. De testen die gebaseerd zijn op het DSM IV handboek dragen ertoe bij dat het aantal ADHD-diagnoses zal toenemen en daarmee ook de schadelijke gevolgen van medicijngebruik.Dr. Gerrit Breeuwsma, ontwikkelingspsycholoog aan de Rijksuniversiteit Groningen, stelt: “Veel school gerelateerde problemen komen voort uit de neiging om kinderen in de mal van de school te persen. We moeten daar relaxter mee omgaan; dan lukt het misschien ook leerlingen met meer succes in het onderwijs te houden.” Breeuwsma pleit er dan ook voor om kinderen weer meer met rust te laten: “Wij zouden het zelf bepaald niet aangenaam vinden als we de hele dag op onze nek gezeten werden. We zouden het ervaren als een enorme inbreuk op onze vrijheid. Maar bij kinderen vinden we dat normaal. Sindsdien is de omvang van die “misdaad” alleen maar toegenomen. We zouden er beter aan doen wat meer vertrouwen te hebben in de spontane ontwikkelingskracht van kinderen.”39Het bovenstaand eis een punt van zorg. Daar komt bij dat deze gegevens verplicht moeten worden opgeslagen in het Elektronisch Kind dossier wat daarna voor andere instanties, waaronder politie en RIAGG, te bekijken is. Jos Lamé, klinisch psycholoog en directeur / bestuurder van de Riagg Rijnmond, laat hierover weten: “Mensen moeten allerlei gegevens inleveren waarvan de waarde uiterst dubieus is. Het is heel gevaarlijk dat te doen omdat die informatie misbruikt kan worden. Mensen moeten weigeren hieraan mee te werken. Ik verzet me tegen de uniformiteit. Het is niet zo dat alle informatie altijd voor iedereen relevant is. Iedereen heeft zijn eigen informatiebehoefte. Het gevaar dreigt ook dat het melden of signaleren van problemen reeds als handelen wordt gezien.” “Het is een absurd idee dat we het leven van iedereen moeten kennen en dat we weten wat goed voor mensen is.”

Aanbevelingen
  1. In Nederland en bij de EU moet worden aangedrongen op maatregelen, met onmiddellijke ingang, om ervoor te zorgen dat kinderen, ouders, verzorgers, leerkrachten en artsen een volledig overzicht krijgen over mogelijke oorzaken van verschijnselen die nu onder het label ADHD gegroepeerd worden.
  2. .Gezag hebbende instanties in Nederland en bij de EU moeten ervoor zorgen dat kinderen met verschijnselen die met ADHD kunnen worden aangeduid, alsmede de ouders en leerkrachten, toegang krijgen tot een compleet spectrum aan therapeutische, onderwijskundige en sociale maatregelen en behandelingen.
  3. Nederland en de EU moeten onderzoek naar medicijnvrije behandeling ondersteunen en aanmoedigen, inclusief onderzoek naar onderwijskundige oorzaken van ADHD, lichamelijke oorzaken van ADHD en de invloed van voedsel en dieet.
  4. Zolang behandeling (zonder medicatie) van verschijnselen die aan ADHD doen denken resultaat heeft, mag geen psychologisch of psychiatrisch onderzoek van het kind plaatsvinden.
  5. Er zou wetgeving moeten komen, gemodelleerd naar wetgeving die onlangs is aangenomen in de Duitse deelstaat Rheinland-Pfalz, waarin staat dat methylfenidaat (Ritalin) alleen mag worden voorgeschreven indien andere, niet-medicamenteuze maatregelen onvoldoende zijn gebleken. Deze Duitse wetgeving kwam tot stand nadat de Europese Commissie dit had aanbevolen bij het afgeven van de handelsvergunning voor dit middel.
  6. Psychiatrische behandeling mag niet plaatsvinden indien deze schadelijk kan zijn voor het kind, zowel op korte als op (zeer) lange termijn.
  7. Er moeten wettelijke maatregelen komen om ervoor te zorgen dat medicatie voor psychische problemen niet via school wordt opgedrongen.
  8. Geld voor onderzoek moet door een onpartijdige overheidsinstantie beheerd en gedistribueerd worden, ook indien fondsen ter beschikking worden gesteld door belanghebbende partijen.
  9. De Sunshine Act, bedoeld om de inkomstenbronnen van professionals (zoals psychiaters, artsen, onderzoekers) transparant te maken, moet worden uitgebreid naar patiëntenverenigingen, overheidsadviseurs en ambtenaren.
  10. Het besef, zoals dat ook bij kritische deskundigen leeft, dat de DSM slechts een poging is om verschijnselen te categoriseren, en niet een open route naar medicatie zou moeten zijn, moet duidelijk gemaakt worden onder de betreffende beroeps groepen en instanties. Ook als vanuit belangengroepen invloed wordt uitgeoefend om zo’n beleidswending tegen te gaan.
  11. Bij een kritisch onderzoek naar de huidige aanpak van ADHD via medicatie moeten deskundigen van buiten de direct betrokken disciplines adviseren, om tunnelvisie te voorkomen, om cirkel redeneringen binnen de betreffende wetenschappelijke disciplines te doorbreken en om een open minded benadering mogelijk te maken.
0 0 stemmen
Artikelbeoordeling
guest
2 Reacties
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
Roberto Scooter
Roberto Scooter(@roberto)
21 november 2020 00:47

Sterk artikel

C Line
C Line(@cline)
21 november 2020 00:57

We zijn ook daar gebruiksvoorwerpen….

2
0
We zijn benieuwd naar jouw mening. Laat je een reactie achter?x
()
x